Zithini iingenelo zePanax Ginseng kwimpilo?

I-Panax ginseng, eyaziwa ngokuba yi-ginseng yaseKorea okanye i-ginseng yase-Asia, isetyenzisiwe kangangeenkulungwane kumayeza emveli aseTshayina ngenxa yeenzuzo zayo zempilo. Esi sityalo sinamandla saziwa ngeempawu zaso zokuzivumelanisa neemeko, oko kuthetha ukuba sinceda umzimba ukuba uvumelane noxinzelelo kwaye ugcine ibhalansi. Kwiminyaka yakutshanje, i-Panax ginseng ifumene udumo kwihlabathi laseNtshona njengeyeza lendalo leemeko ezahlukeneyo zempilo. Kweli nqaku, siza kuhlola iingenelo zempilo ze-Panax ginseng kunye nobungqina besayensi obungasemva kokusetyenziswa kwayo.

Iimpawu zokulwa nokuvuvukala

I-Panax ginseng iqulethe izinto ezibizwa ngokuba yi-ginsenosides, ezifunyenwe zinefuthe lokulwa nokuvuvukala. Ukudumba yindlela yemvelo umzimba osabela ngayo xa wenzakele okanye usulelo, kodwa ukudumba okungapheliyo kunxulunyaniswa neengxaki ezininzi zempilo, kuquka isifo sentliziyo, isifo seswekile, kunye nomhlaza. Izifundo zibonise ukuba i-ginsenosides kwi-Panax ginseng inokunceda ukunciphisa ukudumba kwaye ikhusele kwizifo ezingapheliyo.

Iqinisa amajoni omzimba

I-Panax ginseng ibisoloko isetyenziswa ukuphucula inkqubo yomzimba yokuzikhusela nokuphucula impilo iyonke. Uphando lubonisa ukuba i-ginsenosides kwi-Panax ginseng inokukhuthaza ukuveliswa kweeseli zomzimba zokuzikhusela kwaye iphucule ukhuselo lomzimba kwiintsholongwane. Uphononongo olupapashwe kwi-International Journal of Molecular Sciences lufumanise ukuba i-Panax ginseng extract inokuguqula impendulo yomzimba yokuzikhusela kwaye iphucule amandla omzimba okulwa neentsholongwane.

Iphucula umsebenzi wokuqonda

Enye yezona nzuzo zidumileyo zePanax ginseng kukuba inamandla okuphucula ukusebenza kwengqondo. Izifundo ezininzi zibonise ukuba i-ginsenosides kwiPanax ginseng inokuba nefuthe lokukhusela ingqondo kwaye iphucule inkumbulo, ingqalelo, kunye nokusebenza kwengqondo iyonke. Uphononongo olupapashwe kwiJenali yoPhando lweGinseng lugqibe kwelokuba iPanax ginseng inamandla okuphucula ukusebenza kwengqondo kwaye ikhusele ekuwohlokeni kwengqondo okunxulumene nobudala.

Yandisa amandla kwaye inciphise ukudinwa

I-Panax ginseng idla ngokusetyenziswa njengesixhobo sokunyusa amandla sendalo kunye nokulwa nokudinwa. Uphando lubonise ukuba i-ginsenosides kwi-Panax ginseng inokunceda ukuphucula ukunyamezela komzimba, ukunciphisa ukudinwa, kunye nokunyusa amanqanaba amandla. Uphononongo olupapashwe kwi-Journal of Ethnopharmacology lufumanise ukuba ukongezwa kwe-Panax ginseng kuphucula ukusebenza komthambo kwaye kunciphisa ukudinwa kubathathi-nxaxheba.

Ulawula uxinzelelo kunye noxinzelelo

Njenge-adaptogen, iPanax ginseng yaziwa ngokukwazi kwayo ukunceda umzimba ukuba ujongane noxinzelelo kwaye unciphise ixhala. Izifundo ezininzi zibonise ukuba ii-ginsenosides kwiPanax ginseng zinokuba nefuthe lokuxhalaba kwaye zincede ekulawuleni impendulo yoxinzelelo emzimbeni. Uhlalutyo olupapashwe kwi-PLoS One lufumanise ukuba ukongezwa kwePanax ginseng kunxulunyaniswa nokunciphisa okukhulu iimpawu zokuxhalaba.

Ixhasa impilo yentliziyo

I-Panax ginseng ifundwe ngeenzuzo zayo ezinokubakho kwimpilo yentliziyo. Uphando lubonisa ukuba i-ginsenosides kwi-Panax ginseng inokunceda ukunciphisa uxinzelelo lwegazi, ukuphucula ukuhamba kwegazi, kunye nokunciphisa umngcipheko wesifo sentliziyo. Uphononongo olupapashwe kwiJournal of Ginseng Research lugqibe kwelokuba i-Panax ginseng inamandla okuphucula impilo yentliziyo kunye nokunciphisa umngcipheko wesifo sentliziyo.

Ilawula amanqanaba eswekile egazini

Ezinye izifundo zibonise ukuba iPanax ginseng inokunceda ekulawuleni amanqanaba eswekile egazini kwaye iphucule uvakalelo lwe-insulin. Oku kwenza ukuba ibe luncedo kubantu abanesifo seswekile okanye abo basengozini yokuhlaselwa sesi sifo. Uphononongo olupapashwe kwiJournal of Ginseng Research lufumanise ukuba iPanax ginseng ikhupha uvakalelo oluphucukileyo lwe-insulin kwaye inciphise amanqanaba eswekile egazini kubantu abanesifo seswekile sohlobo lwesibini.

Iphucula ukusebenza ngokwesondo

I-Panax ginseng ibisoloko isetyenziswa njenge-aphrodisiac kunye nokuphucula ukusebenza ngokwesondo. Uphando lubonise ukuba i-ginsenosides kwi-Panax ginseng inokuba nefuthe elihle ekuvuseleleni ngokwesondo, ukusebenza kwe-erectile, kunye nokwaneliseka ngokwesondo ngokubanzi. Uphononongo olucwangcisiweyo olupapashwe kwi-Journal of Sexual Medicine lugqibe kwelokuba i-Panax ginseng inokuba luncedo ekuphuculeni ukusebenza kwe-erectile.

Ixhasa impilo yesibindi

I-Panax ginseng ifundwe ngenxa yeenzuzo zayo ezinokubakho kwimpilo yesibindi. Uphando lubonisa ukuba i-ginsenosides kwi-Panax ginseng inokuba nefuthe lokukhusela isibindi kwaye incede ekukhuseleni isibindi ekonakalisweni. Uphononongo olupapashwe kwi-Journal of Ethnopharmacology lufumanise ukuba i-Panax ginseng extract inciphisa ukudumba kwesibindi kwaye iphucule ukusebenza kwesibindi kwiimodeli zezilwanyana.

Iimpawu zokulwa nomhlaza

Ezinye izifundo zibonise ukuba iPanax ginseng inokuba neempawu zokulwa nomhlaza. Uphando lubonise ukuba i-ginsenosides kwiPanax ginseng inokuthintela ukukhula kweeseli zomhlaza kwaye ibangele i-apoptosis, okanye ukufa kweeseli okucwangcisiweyo. Uphononongo olupapashwe kwiJenali yoPhando lweGinseng lugqibe kwelokuba iPanax ginseng inamandla okusetyenziswa njengonyango oluncedisayo kunyango lomhlaza.

Zithini iziphumo ebezingalindelekanga zePanax Ginseng?

Ukusetyenziswa kwe-ginseng kuqhelekile. Ifumaneka nakwiiziselo, nto leyo enokubangela ukuba ukholelwe ukuba ikhuselekile ngokupheleleyo. Kodwa njengayo nayiphi na isongezelelo semifuno okanye amayeza, ukuyithatha kunokubangela iziphumo ezingafunekiyo.
Esona siphumo sixhaphakileyo se-ginseng kukungakwazi ukulala. Ezinye iziphumo ebezingalindelekanga ezixeliweyo ziquka:
Intloko ebuhlungu
Isicaphucaphu
Urhudo
Utshintsho kuxinzelelo lwegazi
I-Mastalgia (iintlungu zebele)
Ukopha kwangasese
Iimpembelelo ze-allergy, ukurhawuzelela okukhulu, kunye nomonakalo wesibindi azizizo iziphumo ebezingalindelekanga ezingaqhelekanga kodwa zinokuba yingozi kakhulu.

Ukulumkela
Abantwana kunye nabantu abakhulelweyo okanye abancancisayo kufuneka baphephe ukusebenzisa i-Panax ginseng.
Ukuba ucinga ngokuthatha iPanax ginseng, thetha nomboneleli wakho wezempilo ukuba unayo:
Uxinzelelo lwegazi oluphezulu: I-Panax ginseng inokuchaphazela uxinzelelo lwegazi.
Isifo seswekile: I-Panax ginseng inokwehlisa amanqanaba eswekile egazini kwaye inxibelelane namayeza eswekile.
Iingxaki zokunqanda igazi: I-Panax ginseng inokuphazamisana nokunqanda igazi kwaye isebenzisane namanye amayeza okuthintela ukunqanda igazi.

Idosi: Ndifanele ndiyithathe iPanax Ginseng engakanani?
Soloko uthetha nomboneleli wezempilo ngaphambi kokuba uthathe isongezelelo ukuqinisekisa ukuba isongezelelo kunye nomthamo zifanelekile kwiimfuno zakho.
Umlinganiselo wePanax ginseng uxhomekeke kuhlobo lweginseng, isizathu sokuyisebenzisa, kunye nobungakanani be-ginsenosides kwisongezelelo.
Akukho dosi iqhelekileyo ecetyiswayo yePanax ginseng. Idla ngokuthathwa ngeedosi ezingama-200 milligrams (mg) ngosuku kwizifundo. Abanye bacebise i-500–2,000 mg ngosuku ukuba ithathwe kwingcambu eyomileyo.
Ngenxa yokuba imilinganiselo ingahluka, qiniseka ukuba ufunda ilebheli yemveliso ukuze ufumane imiyalelo yokuba ungayithatha njani. Ngaphambi kokuba uqale i-Panax ginseng, thetha nomboneleli wezempilo ukuze ufumane idosi ekhuselekileyo nefanelekileyo.

Kuza kwenzeka ntoni ukuba ndithatha iPanax Ginseng kakhulu?

Akukho datha ingako malunga nobuthi bePanax ginseng. Ubuthi abunakwenzeka xa buthathwa ngomlinganiselo ofanelekileyo okwethutyana. Iziphumo ebezingalindelekanga zinokwenzeka ukuba uthatha kakhulu.

Ukusebenzisana
I-Panax ginseng isebenzisana neentlobo ezahlukeneyo zamayeza. Kubalulekile ukuxelela umboneleli wakho wezempilo yonke imithi kagqirha kunye ne-OTC, amayeza emifuno, kunye nezongezo ozithathayo. Zinokukunceda uqonde ukuba kukhuselekile na ukuthatha i-Panax ginseng.

Unxibelelwano olunokwenzeka luquka:

I-caffeine okanye amayeza okuvuselela: Ukudibanisa ne-ginseng kunokunyusa izinga lentliziyo okanye uxinzelelo lwegazi.11
Izithibi zegazi ezifana neJantoven (warfarin): I-Ginseng isenokucothisa ukujiya kwegazi kwaye inciphise ukusebenza kakuhle kwezinye izithibi zegazi. Ukuba uthatha izithibi zegazi, thetha ne-Panax ginseng nomboneleli wakho wezempilo ngaphambi kokuba uyiqale. Basenokukwazi ukujonga amanqanaba egazi lakho kwaye balungise umthamo ngokufanelekileyo.17
Amayeza e-insulin okanye e-diabetes asetyenziswa ngomlomo: Ukusebenzisa la mayeza kunye ne-ginseng kunokubangela i-hypoglycemia kuba anceda ekunciphiseni amanqanaba eswekile egazini.14
I-Monoamine oxidase inhibitors (MAOI): I-Ginseng inokunyusa umngcipheko weziphumo ebezingalindelekanga ezinxulumene ne-MAOIs, kuquka neempawu ezifana neze-manic.18
I-Diuretic Lasix (i-furosemide): I-Ginseng inokunciphisa ukusebenza kwe-furosemide.19
I-Ginseng inokunyusa umngcipheko wobuthi besibindi ukuba ithathwa ngamayeza athile, kuquka i-Gleevec (imatinib) kunye ne-Isentress (raltegravir).17
I-Zelapar (selegiline): I-Panax ginseng inokuchaphazela amanqanaba e-selegiline.20
I-Panax ginseng inokuphazamisana namayeza acutshungulwa yi-enzyme ebizwa ngokuba yi-cytochrome P450 3A4 (CYP3A4).17
Kusenokubakho ukusebenzisana okungakumbi nezinye iziyobisi okanye izongezo. Ngaphambi kokuba usebenzise iPanax ginseng, buza umnikezeli wakho wezempilo okanye ikhemisti ngolwazi oluthe kratya malunga nokusebenzisana okunokwenzeka.

Isishwankathelo
I-Ginseng inamandla okusebenzisana neentlobo ezahlukeneyo zamayeza. Ngaphambi kokuba uthathe izongezo zemifuno, buza ikhemisti yakho okanye umboneleli wezempilo ukuba i-ginseng ikhuselekile na kuwe ngokusekelwe kwimeko yakho yempilo kunye namayeza.

Izongezo ezifanayo
Kukho iintlobo ezahlukeneyo ze-ginseng. Ezinye zivela kwizityalo ezahlukeneyo kwaye zisenokungabi nafuthe lifana ne-Panax ginseng. Izongezo zinokuvela kwi-root extract okanye kwi-root powder.
Ukongeza, i-ginseng ingahlulwahlulwa ngokwezi zinto zilandelayo:
Intsha (ingaphantsi kweminyaka emi-4 ubudala)
Imhlophe (iminyaka emi-4–6 ubudala, ixotyulwe ize yomiswe)
Ubomvu (uneminyaka engaphezu kwe-6 ubudala, uphekwe ngomphunga uze womiswe)

Imithombo yePanax Ginseng kunye noko kufuneka ukujonge
I-Panax ginseng ivela kwingcambu yesityalo kwi-genus Panax. Liyeza lezityalo elenziwe kwingcambu yesityalo kwaye asinto oqhele ukuyifumana ekutyeni kwakho.

Xa ufuna isongezelelo se-ginseng, cinga ngezi zinto zilandelayo:
Uhlobo lwe-ginseng
I-ginseng ivela kweyiphi inxalenye yesityalo (umz., ingcambu)
Loluphi uhlobo lwe-ginseng olufakiweyo (umz., umgubo okanye i-extract)
Ubungakanani be-ginsenosides kwisongezelelo (ubungakanani obuqhelekileyo obucetyiswayo bomxholo we-ginsenoside kwisongezelelo yi-1.5–7%)
Ngalo naliphi na isongezelelo okanye imveliso yezityalo, khangela eso sivavanyiweyo ngumntu wesithathu. Oku kubonelela ngoqinisekiso lomgangatho kuba eso songezelelo siqulathe oko ilebheli ithi sikwenza kwaye asinazo izinto ezingcolisayo eziyingozi. Khangela iilebheli ezivela kwi-United States Pharmacopeia (USP), kwiNational Science Foundation (NSF), okanye kwiConsumerLab.

Isishwankathelo
Amayeza esintu kunye namayeza angezinye iindlela adumile, kodwa ungalibali ukuba into ethile ibhalwe “njengeyendalo” akuthethi ukuba ikhuselekile. I-FDA ilawula izongezo zokutya njengezitya, nto leyo ethetha ukuba azilawulwa ngqongqo njengamayeza.
I-Ginseng idla ngokufumaneka kwizongezo zemifuno neziselo. Ithiwa inokunceda ekulawuleni iimeko ezininzi zempilo, kodwa akukho phando lwaneleyo lokuqinisekisa ukusebenza kakuhle kokusetyenziswa kwayo. Xa ukhangela iimveliso, khangela izongezo eziqinisekisiweyo ukuba zisemgangathweni ngumntu wesithathu ozimeleyo, njenge-NSF, okanye ucele umboneleli wakho wezempilo ukuba akunike isincomo sophawu oluthembekileyo.
Ukongezwa kweGinseng kunokubangela iziphumo ezingephi. Kukwasebenzisana namayeza ahlukeneyo. Kubalulekile ukuxoxa ngamayeza emifuno nomboneleli wakho wezempilo ukuze uqonde umngcipheko wawo xa kuthelekiswa neenzuzo zawo.

Iireferensi:
IZiko leSizwe lezeMpilo eQokelelweyo neHlanganisiweyo. I-ginseng yase-Asia.
UGui QF, uXu ZR, uXu KY, uYang YM. Ukusebenza kakuhle kwezonyango ezinxulumene ne-ginseng kwisifo seswekile sohlobo lwesibini: uphononongo oluhlaziyiweyo kunye nohlalutyo lwe-meta. Unyango (eBaltimore). 2016;95(6):e2584. doi:10.1097/MD.0000000000002584
UShishtar E, uSievenpiper JL, uDjedovic V, et al. Isiphumo se-ginseng (uhlobo lwePanax) kulawulo lwe-glycemic: uphononongo olucwangcisiweyo kunye nohlalutyo lwe-meta-analysis lwezilingo zeklinikhi ezilawulwa ngokungacwangciswanga. PLoS One. 2014;9(9):e107391. doi:10.1371/journal.pone.0107391
UZiaei R, uGhavami A, uGhaedi E, et al. Ukusebenza kakuhle kokongeza i-ginseng kwi-plasma lipid concentration kubantu abadala: uphononongo olucwangcisiweyo kunye nohlalutyo lwe-meta. Complement Ther Med. 2020;48:102239. doi:10.1016/j.ctim.2019.102239
UHernández-García D, uGranado-Serrano AB, uMartín-Gari M, uNaudí A, uSerrano JC. Ukusebenza kakuhle kokongeza i-Panax ginseng kwiprofayili ye-lipid yegazi. Uhlalutyo lwe-meta kunye nophononongo olucwangcisiweyo lwezilingo zeklinikhi ezingacwangciswanga. J Ethnopharmacol. 2019;243:112090. doi:10.1016/j.jep.2019.112090
UNaseri K, uSaadati S, uSadeghi A, et al. Ukusebenza kakuhle kwe-ginseng (Panax) kwi-prediabetes yabantu kunye ne-type 2 diabetes mellitus: uphononongo olucwangcisiweyo kunye nohlalutyo lwe-meta. Izakhamzimba. 2022;14(12):2401. doi:10.3390/nu14122401
UPark SH, uChung S, uChung MY, et al. Iziphumo zePanax ginseng kwi-hyperglycemia, uxinzelelo lwegazi oluphezulu, kunye ne-hyperlipidemia: uphononongo olucwangcisiweyo kunye nohlalutyo lwe-meta. J Ginseng Res. 2022;46(2):188-205. doi:10.1016/j.jgr.2021.10.002
UMohammadi H, uHadi A, uKord-Varkaneh H, et al. Iziphumo zokongezwa kwe-ginseng kwiimpawu ezikhethiweyo zokudumba: uphononongo olucwangcisiweyo kunye nohlalutyo lwe-meta. Phytother Res. 2019;33(8):1991-2001. doi:10.1002/ptr.6399
USaboori S, uFalahi E, uRad EY, et al. Iziphumo ze-ginseng kwinqanaba leprotheyini esebenzayo ye-C: uphononongo olucwangcisiweyo kunye nohlalutyo lwe-meta lwezilingo zeklinikhi. Complement Ther Med. 2019;45:98-103. doi:10.1016/j.ctim.2019.05.021
ULee HW, uAng L, uLee MS. Ukusebenzisa i-ginseng kukhathalelo lwempilo lwabasetyhini abafikelela exesheni: uphononongo olucwangcisiweyo lwezilingo ezilawulwa yi-placebo ezingacwangciswanga. I-Complement Ther Clin Pract. 2022;48:101615. doi:10.1016/j.ctcp.2022.101615
USellami M, uSlimeni O, uPokrywka A, nabanye. Amayeza esintu kwezemidlalo: uphononongo. J Int Soc Sports Nutr. 2018;15:14. doi:10.1186/s12970-018-0218-y
UKim S, uKim N, uJeong J, nabanye. Isiphumo sokulwa nomhlaza sePanax ginseng kunye ne-metabolites yayo: ukusuka kumayeza endabuko ukuya ekufumaneni amayeza anamhlanje. Iinkqubo. 2021;9(8):1344. doi:10.3390/pr9081344
U-Antonelli M, uDonelli D, uFirenzuoli F. Ukongezwa kwe-Ginseng kwizifo zokuphefumula eziphezulu ezihlaselayo ngexesha lonyaka: uphononongo olucwangcisiweyo kunye nohlalutyo lwe-meta. I-Complement Ther Med. 2020;52:102457. doi:10.1016/j.ctim.2020.102457
UHassen G, uBelete G, uCarrera KG, nabanye. Impembelelo yezonyango zezongezo zemifuno kwindlela yezonyango eqhelekileyo: umbono wase-US. I-Cureus. 2022;14(7):e26893. doi:10.7759/cureus.26893
ULi CT, uWang HB, uXu BJ. Uphononongo oluthelekisayo kwimisebenzi yokulwa nokugabha kwamayeza amathathu emifuno aseTshayina avela kuhlobo lwePanax kunye nemisebenzi yokulwa nokugabha kwamayeza e-ginsenosides uRg1 kunye noRg2. I-Pharm Biol. 2013;51(8):1077-1080. doi: 10.3109/13880209.2013.775164
UMalík M, Tlustoš P. Imifuno ye-nootropic, izihlahla, kunye nemithi njengezinto ezinokubangela ukuphuculwa kwengqondo. Izityalo (Basel). 2023;12(6):1364. doi:10.3390/plants12061364
U-Awortwe C, uMakiwane M, uReuter H, uMuller C, uLouw J, uRosenkranz B. Uvavanyo olubalulekileyo lovavanyo lwesizathu sokusebenzisana kwamayeza emifuno nezigulana. Br J Clin Pharmacol. 2018;84(4):679-693. doi:10.1111/bcp.13490
UMancuso C, uSantangelo R. I-Panax ginseng kunye nePanax quinquefolius: ukusuka kwi-pharmacology ukuya kwi-toxicology. I-Food Chem Toxicol. 2017;107(Pt A):362-372. doi:10.1016/j.fct.2017.07.019
UMohammadi S, uAsghari G, uEmami-Naini A, uMansourian M, uBadri S. Ukusetyenziswa kwezongezo zemifuno kunye nokusebenzisana kwamayeza emifuno phakathi kwezigulane ezinesifo sezintso. J Res Pharm Pract. 2020;9(2):61-67. doi:10.4103/jrpp.JRPP_20_30
UYang L, uLi CL, uTsai TH. Ukusebenzisana kwe-pharmacokinetic ye-Panax ginseng extract kunye ne-selegiline kwiimpuku ezihamba ngokukhululekileyo. I-ACS Omega. 2020;5(9):4682-4688. doi:10.1021/acsomega.0c00123
ULee HW, uLee MS, uKim TH, nabanye. UGinseng ngenxa yokungasebenzi kakuhle kwe-erectile. I-Cochrane Database Syst Rev. 2021;4(4):CD012654. doi:10.1002/14651858.CD012654.pub2
USmith I, uWilliamson EM, uPutnam S, uFarrimond J, uWhalley BJ. Iziphumo kunye neendlela ze-ginseng kunye ne-ginsenosides kwingqondo. Nutr Rev. 2014;72(5):319-333. doi:10.1111/nure.12099


Ixesha leposi: Meyi-08-2024
x